Jean-François - ‘Wij zijn eigenlijk dieren met schoenen aan’

Landschapsarchitect Jean-François Van den Abeele was 20 jaar lang één van de gezichten van ontwerpbureau Fris in het Landschap. Vandaag maakt GMF dankbaar gebruik van zijn expertise. Ik ontmoet Jean-François in een realisatie van zijn vroegere bureau: het bomenrijke Sint-Baafskouterpark in Sint-Amandsberg.

Wat doe je bij GMF?

Ik ben actief in de groep van de Gentse Brousses, waar we ons inzetten om minibosjes aan te leggen op publiek of privaat terrein. Met een vijftal vrijwilligers bestuderen we luchtfoto’s en gaan we de fiets op om geschikte locaties te zoeken én te realiseren. Zo is het bijvoorbeeld gelukt om een bosje aan te leggen op privéterrein van een appartementencomplex aan de Groene Vallei. Dat is aangeplant met een school uit de buurt. De bewoners waren zo enthousiast dat ze op eigen initiatief een tweede bosje geplant hebben. En nadien heeft de Groendienst in de directe omgeving een derde bosje gerealiseerd. Opnieuw samen met een school.

Waar haal je voldoening uit?

De samenwerking met stadsdiensten, private partners, bewoners... Mensen meekrijgen in een positief verhaal rond natuur. Wat ik wel heel belangrijk vind, is dat er op het terrein iets wordt gerealiseerd. Zorgen dat mensen opnieuw connectie met de natuur kunnen maken is voor mij de
essentie van alles. 

Fris in het Landschap heeft een pioniersrol vervuld als het gaat om natuur in de stad, duurzaamheid en participatie. Hoe beoordeel je het beleid van de stad Gent op die aspecten?

Het is fijn om te zien hoe Gent het ecologisch groenbeheer echt goed heeft uitgebouwd. We zien de stad dan ook als een partner om hier samen aan te werken en elkaar uit te dagen en te inspireren. Wat ik wel merk is dat de stad zich wat vast rijdt in regeltjes, waardoor belangrijke kansen onbenut blijven. Zo hanteert de groendienst een minimum omvang voor plantvlakken voor bomen. Maar in dichtbebouwde wijken is dat niet haalbaar, terwijl de nood aan vergroening daar juist het grootst is. Ervaring leert dat ook kleinere plantvlakken voldoen, zolang je er maar voor zorgt dat de bodem voldoende diep doordringbaar is voor de boomwortels. Eenzelfde probleem stelt zich met de 3m afstandsregel tot gebouwen. Bij een strikte toepassing zijn er in dichtbebouwde wijken nauwelijks plekken voor bijkomende bomen. Ten slotte plant de stad nog te veel zuilvormige bomen, waardoor het veel lastiger is om 30% kroonbedekking uit de 3-30-300 regel te halen.

Die regels zijn er ook om eventuele klachten van bewoners te vermijden, maar ik denk dat we nood hebben aan meer maatwerk. En dat we nog meer in gesprek moeten gaan met bewoners. Enerzijds om de urgentie uit te leggen, maar ook om hen gerust te stellen: die boom zoekt toch het licht... die gaat niet in uw huis gaan groeien.

Kan GMF hierin verandering brengen?

Dat is wat we proberen door te praten met de stadsdiensten, om samen die boodschap uit te dragen naar de Gentenaar. Want de natuur is onze bondgenoot. Wij zijn eigenlijk dieren met schoenen aan. De helft van onze cellen die wij bij ons dragen, behoort toe aan bacteriën, schimmels... Zonder die zouden wij niet leven. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die opgroeien in contact met de natuur veel minder last hebben van allergieën dan kinderen uit natuurarme buurten. Het park waar we hier zitten is ook op die manier ontworpen: kinderen kunnen overal spelen en ravotten en zo in contact komen met de natuur.

Wat hoop je nog te bereiken?

Dat de stad inziet dat het alle hens aan dek is. De hitteperiodes volgen elkaar nog sneller op dan verwacht. Elke boom die we nu aanplanten maakt veel meer kans om aan te slaan dan bomen die pas over 10 jaar worden geplant. Voor de komende 10 tot 15 jaar zijn heel wat extra parken gepland. Die volledig op korte termijn realiseren gaat niet omwille van beschikbare budgetten. Maar het moet wel haalbaar zijn om nu al bomen en kleine bosjes aan te planten. Dan kunnen die nu al beginnen te groeien. 

Wacht niet.